15. Novembra 2018. | 22:45
Početna / Zanimljivosti / „Osaćanka“ od kamena i hrastovog drveta svedoči o burnim vremenim

„Osaćanka“ od kamena i hrastovog drveta svedoči o burnim vremenim

Kuća kneza Miloša Obrenovića u selu Gornja Crnuća zdanje je ispred kojeg je on nakon Takovskog sabora okupljenima izgovorio one najbesmrtnije reči: „Evo mene, eto vas — rat Turcima!“

Spomenik je to kulture od velikog značaja, i pod zaštitom je države, a nedavno je čak i obnovljena. Samo selo, međutim, gubi stanovništvo.

Podignuta sada već daleke 1814. godine Kuća kneza Miloša predstavlja prvi srpski novovekovni dvor, a malena Crnuća smeštena na južnim padinama Rudnika predstavlja prvu, doduše nezvaničnu, prestonicu moderne Srbije.

Tipična brvnara „osaćanka“ izgrađena od kamena i hrastovog drveta sa visokim i strmim krovom pokrivenim šindrom, sastoji se od tri prostorije. Iznad podruma nalazi se soba sa ognjištem, a iz nje se ide u prostoriju za spavanje. U njoj je sačuvana skromna zidana peć za loženje. Pored dva ulaza, kuću karakteriše drveni dimnjak – „kapić“ i neveliki doksat.

Kuća u Crnući nemi je svedok početka Miloševe borbe s Turcima i prvih godina njegove vladavine. Nakon što se vratio iz Takova srpski knez je upravo ispred svoje kuće razvio ustanički barjak. Izgovorivši čuvene reči „Evo mene, a eto vama rata s Turcima“, obučen u crvene „vojvodske aljine“ predao je zastavu Simi Paštrmcu. Ovim činom okončano je formalno podizanje Drugog srpskog ustanka. Decembra meseca 1815. ovde je održana čuvene skupština koja je između ostalog donela i prvi budžet ustaničke Srbije.

Nakon što se 1818. porodica Miloša Obrenovića preselila u Kragujevac, Crnuća je postala jedna od poljskih dobara srpskog kneza.

Danas je u konaku smeštena jedna od stalnih postavki Muzeja rudničko-takovskog kraja pod nazivom „Srpska kuća u prvoj polovini XIX veka“. Ona sadrži kopije dokumenata, reprodukcije fotografija i nekoliko originalnih eksponata vezanih za ustanički period. Jedan deo kuće ima očuvan autentični ambijent, ognjište sa delom pokućstva i već pomenutu zidanu kaljevu peć.

Izvor: opanak.net

Share on Facebook
Facebook
Novakujem

O autoru: Zoran Todorović

Zoran Todorović
Osnivač „Pokazivača“. Tvorac novakovanja. Čovek koji od života želi sve ili ništa, a trenutno živi negde između.