20. Septembra 2019. | 13:38
Početna / Zanimljivosti / Zvala se “Grbuša” i bila prva poštanska marka u Srbiji: Dve godine kasnije napravljena je jedna koja danas vredi čak 6000 evra!

Zvala se “Grbuša” i bila prva poštanska marka u Srbiji: Dve godine kasnije napravljena je jedna koja danas vredi čak 6000 evra!

Prva poštanska markica u Srbiji, nazvana “Grbuša” zbog grba Kneževine Srbije koji je bio na njoj, odštampana je u Beogradu pre 150 godina čime je Srbija mogla da se meri sa svim razvijenim zemljama Evrope i sveta. Prve markice u Srbiji pojavile su se na šalterima pošta u maju 1866. godine. Bile su to marke za novine sa odštampanim srpskim grbom, a u Beču su prvog jula iste godine odštampane i marke za pisma sa likom kneza Mihaila Obrenovića.

U godini 1866. kada je donet prvi Zakon o poštama, štampane su prve srpske poštanske marke. Poštanska služba preuređena je 25. januara 1866. godine i tada je uvedeno plaćanje poštanskih taksi markicama. Nacrt je delo slikara, litografa i fotografa Anastasa Jovanovića, upravitelja dvora Obrenović. Na prvoj markici bio je grb Kneževine Srbije pa je ona nosila naziv „grbuša“. Čak i tada, neke pošte nisu bile redovno snabdevane markama, pa je na mnogim pismima iz te godine stajao žig „naplaćeno“ umesto markice. Cene prvih pet maraka izdatih 1866. godine bile su, redom: 1 para, 2 pare, 10 para, 20 para i 40 para, a korišćene su najčešće za plaćanje pretplate na novine.
Prva redovna serija maraka Kneževine Srbije bila je sa likom kneza Mihaila Obrenovića, identičnog crteža, ali u tri boje – žutoj, ružičastoj i plavoj. Kasnije, marke sa likom kralja Aleksandra Obrenovića, bile su štampane u Državnoj štampariji u Beogradu. To su prve svetske marke i po njima je Srbija ušla u klasiku svetske filatelije. Događaj koji je za sve zemlje u svetu značajan dogodio se 1874. godine kada je osnovan Poštanski svetski savez. Tom prilikom 22 zemlje bili su osnivači tog prvog međunarodnog saveza na svetu, među kojima i Srbija.

Na filatelističkom tržištu srpske marke smatraju se jako vrednim. Izuzetno retka i najvrednija među pomenutim markama je marka sa likom Mihaila Obrenovića od jedne pare iz 1868. godine. Poznato je da je sačuvano samo oko 12 komada, pa stoga među filatelistima predstavlja kolekcionarski komad vredan čitavih 6000 evra. Marke od 1 pare (žućkasto-maslinaste boje) i 2 pare (sivo-maslinaste-zelene boje) procenjuju se okvirno na vrednost od 100 do 800 evra.
Na vrednost poštanske marke utiču tiraž, očuvanost i potražnja. Najskuplja poštanska marka na svetu napravljena je 1856. godine u Britanskoj Gvajani. Prodata za 35.000 dolara 1922. godine što je tada bio rekord. Do sada je marka preprodavana više puta, a poslednji rekord je postigla 1980. godine, kada je prodata za 935.000 dolara. Prva lepljiva poštanska markica ikad napravljena u svetu, Peni Blek, pojavila se u Velikoj Britaniji 1. maja 1840 godine.

Izvor: opanak.net

Share on Facebook
Facebook
Novakujem

O autoru: Zoran Todorović

Zoran Todorović
Osnivač „Pokazivača“. Tvorac novakovanja. Čovek koji od života želi sve ili ništa, a trenutno živi negde između.